Czym jest ludzka świadomość?

Świadomość

Czym tak naprawdę jest świadomość? | Fot. Pixabay

Na pytanie, czym jest świadomość, naukowcy starają się znaleźć odpowiedź od bardzo dawna. I do dzisiaj całkowicie nie rozstrzygnęli tego problemu. Mimo to nie ustają w swoich wysiłkach. Nie tylko zresztą naukowcy.

Przez tysiące lat badania ludzkiej świadomości były w dużej mierze prowadzone przez filozofów. W bardziej współczesnych czasach zadaniem tym zajęli się psychologowie – to było jedno z ich pierwszych i najważniejszych zadań.

Do tego zacnego grona specjalistów dołączyli artyści, teologowie, specjaliści od marketingu (serio!) i ostatecznie zwyczajni ludzie, którym nie są obojętne tajemnice wszechświata i ludzkiego żywota.

Czym jest świadomość?

Najprościej zrobimy, czerpiąc definicję świadomości z powszechnie znanego i cenionego portalu, jakim jest Wikipedia:

Świadomość to podstawowy i fundamentalny stan psychiczny, w którym jednostka zdaje sobie sprawę ze zjawisk wewnętrznych, takich jak własne procesy myślowe, oraz zjawisk zachodzących w środowisku zewnętrznym i jest w stanie reagować na nie (somatycznie lub autonomicznie).

Wydaje się proste, prawda? Otóż nie do końca. Jak piszą Max Velmans i Susan Schneider w swojej książce pt. The Blackwell Companion to Consciousness: "Wszystko, czego jesteśmy świadomi w danym momencie, stanowi część naszej świadomości, czyniąc doświadczanie jednocześnie najbardziej znanym i najbardziej tajemniczym aspektem naszego życia".

Zachodni filozofowie, od czasów Kartezjusza i Locke'a, starali się zrozumieć naturę świadomości i zidentyfikować jej podstawowe właściwości. Kwestie budzące największe obawy w filozofii świadomości obejmują takie wątpliwości jak:

  • czy świadomość można wyjaśnić mechanicznie;
  • czy istnieje świadomość nieludzka, a jeśli tak, to w jaki sposób można ją rozpoznać;
  • jak świadomość odnosi się do komunikacji (np. językowej) między poszczególnymi osobnikami;
  • czy świadomość można zrozumieć w sposób, który nie wymaga dualistycznego rozróżnienia między stanami lub właściwościami mentalnymi i fizycznymi;
  • czy kiedykolwiek będzie możliwe osiągnięcie świadomości przez maszyny (komputery, roboty).

Dzięki rozwojowi technologii, w ciągu ostatnich kilku dziesięcioleci świadomość stała się ważnym tematem interdyscyplinarnych badań w dziedzinie kognitywistyki, ze znaczącym wkładem z takich dziedzin jak: psychologia, antropologia, neuropsychologia i neuronauka.

Współcześni badacze zaproponowali dwie główne teorie świadomości:

  • Zintegrowana teoria informacji próbuje spojrzeć na świadomość poprzez poznanie fizycznych procesów leżących u podstaw naszych świadomych doświadczeń. Według tej teorii próbuje się stworzyć sposób na zmierzenie zintegrowanych informacji, które tworzy świadomość. Jakość świadomości organizmu jest reprezentowana przez poziom integracji. Teoria ta koncentruje się na tym, czy coś (człowiek, zwierzę, maszyna) jest świadome i do jakiego stopnia.
  • Teoria globalnego obszaru roboczego sugeruje, że mamy swoisty bank pamięci, z którego mózg pobiera informacje w celu odpowiedniego reagowania na czynniki zewnętrzne. Według tej teorii można powiedzieć, że jest w nas coś, co umożliwia podejmowanie decyzji oraz myślenie.

Oczywiście powyższe teorie to zaledwie wierzchołek góry lodowej. Istnieje jeszcze wiele koncepcji próbujących wyjaśnić zagadkę świadomości. Zachęcam do dalszej lektury w tym temacie. Na pewno okaże się owocna.

A tymczasem, napiszę jeszcze o siedmiu poziomach świadomości.

7 poziomów świadomości

Model siedmiu poziomów świadomości to dzieło Richarda Barretta. Zainspirowany hierarchią potrzeb Maslowa stworzył on model identyfikujący siedem obszarów, które obejmują ludzką świadomość.

Pierwsze trzy poziomy świadomości skupiają się na osobistym interesie, potrzebie miłości i przynależności. Abraham Maslow nazwał je potrzebami podstawowymi. Na tych poziomach opracowywana jest samoocena.

Począwszy od czwartego poziomu, dokonuje się transformacja, a następnie człowiek zaczyna skupiać się na swoich potrzebach rozwojowych. Nacisk kładziony jest zatem na ogólny rozwój osobisty. Maslow wcześniej nazywał te poziomy potrzebami wzrostu.

1. Przetrwanie

Pierwszy poziom obejmuje zaspokojenie potrzeb fizycznych, dotyczących przetrwania, takich jak: zdrowie, odżywianie, stabilność finansowa i bezpieczeństwo.

Kwestie, które mogą przeciwdziałać rozwojowi osoby na pierwszym poziomie, to: ubóstwo, przemoc, chciwość i korupcja.

2. Relacje i związki

Ludzie są z natury stworzeniami społecznymi. Budowanie i utrzymywanie harmonijnych relacji jest zatem niezbędne przed wypracowaniem poczucia własnej wartości. Relacje obejmują rodzinę i przyjaźnie, a opierają się głównie na uczciwości, szczerości i otwartej komunikacji.

Relacje mogą być utrudnione przez: nienawiść, zazdrość, osąd, konflikty i plotki.

3. Szacunek do samego siebie

Bardzo ważna jest tutaj pewność siebie. Jeśli komuś jej brakuje, nie będzie on w stanie dalej się rozwijać. Szacunek do samego siebie jest wspierany przez: niezależność, odwagę, dyscyplinę i pozytywny obraz siebie.

Brak szacunku do siebie może być spowodowany: arogancją, niskim statusem społecznym, słabością i brakiem elastyczności.

4. Transformacja

Na tym poziomie następuje przemiana – z działania we własnym interesie do działania w interesie wspólnoty. Podczas tej fazy człowiek uczy się, jak kontrolować podświadome lęki. Rozwija takie cechy jak: odwaga, umiejętności pracy w zespole, zdolności adaptacyjne i dzielenie się wiedzą.

Począwszy od tego poziomu mówi się o samorozwoju.

5. Spójność wewnętrzna

Piąty poziom koncentruje się na rozwijaniu pozytywnej kultury opartej na wartościach i normach. Człowiek poświęca się bardziej kreatywnym zadaniom, łącząc pasje z przemyślanym wyznaczaniem celów.

Osobiste cechy związane ze spójnością wewnętrzną to: uczciwość, kreatywność, pasja, zaufanie.

6. Integracja

Na przedostatnim poziomie chodzi przede wszystkim o współpracę, intuicję, zdolności empatyczne i mentoring. W tej fazie określa się sens życia. Najważniejszą rzeczą na tym poziomie jest rozwój relacji opartych na wspólnych zainteresowaniach.

7. Służba

Na ostatnim poziomie modelu Barretta nacisk kładziony jest na służbę ludzkości i planecie. Wiedza i umiejętności zgromadzone podczas różnych faz są teraz w pełni wykorzystywane. Barrett nazwał ten poziom służbą, ponieważ dziedzictwo, które osoba z rozwiniętymi talentami może pozostawić, służy reszcie świata.


Kategorie: Rozwój duchowy

Autor: Wojciech P. P. Zieliński
Założyłem tę stronę internetową, by pomóc wszystkim osobom, dla których liczy się uniwersalna duchowość. Nie taka, która nakłania do nienawiści i walki, lecz prawdziwa - skupiona na szczerych poszukiwaniach prawdy.


Zmień czyjeś życie na lepsze! Udostępnij:


Dołącz do nas

Polub nas na Facebooku, by otrzymywać powiadomienia o nowościach.

Szukaj na stronie

O nas

Niniejsza strona internetowa ani jej autorzy nie są powiązani z żadną religią, sektą, związkiem wyznaniowym, ruchem New Age etc. Uważamy, że duchowość nie ogranicza się do jednej ideologii – jest uniwersalna i dotyczy w takim samym stopniu wszystkiego i wszystkich. Pamiętaj: w duchowości najważniejszy jest człowiek i jego osobista droga, a nie Bóg, guru czy kościół.

Materiały zawarte na łamach niniejszego serwisu są objęte prawami autorskimi i nie mogą być kopiowane ani powielane w jakikolwiek sposób bez zgody autorów.

Ta strona została znaleziona m. in. przez następujące frazy: jak powstała świadomość, czym jest ludzka świadomość, kiedy rodzi się świadomość, świadomość pdf, świadomość, świadomość człowieka, czym jest świadomość.