Rozwój duchowy

Twoja droga do harmonii i szczęścia

Duchowość

Duchowość

Jak powinniśmy zdefiniować duchowość? Wbrew pozorom nie jest to łatwe zadanie. Istnieje wiele sposobów podejścia do tego, jakże rozległego, zagadnienia. Tradycyjnie, pojęcie duchowości odnosi się do pewnych procesów religijnych mających na celu nawiązanie lub pogłębienie relacji z Bogiem (bogami) albo doprowadzenie do wzniesienia ludzkiej psychiki na "wyższy" poziom.

Duchowość jest bardzo często pojmowana przez pryzmat działania nadprzyrodzonych sił oraz przeżywania tzw. doświadczeń mistycznych. Zazwyczaj łączone jest to z religią i w dużej mierze opiera się na wierze. Trzeba jednak przyznać, że nowoczesne pojęcie duchowości coraz częściej jest oddzielane od wierzeń religijnych.

Duchowość może więc obejmować: wiarę w rzeczy nadprzyrodzone (wykraczające poza powszechnie znane i obserwowalne zjawiska), rozwój osobisty, poszukiwanie ostatecznej prawdy, doświadczenia mistyczne lub skupienie na własnym "wymiarze wewnętrznym".

Znaczenie pojęcia duchowość zmieniało się na przestrzeni wieków, tak że obok siebie występują różne podejścia do tej kwestii. Część badaczy uważa, że nie sposób podać w pełni satysfakcjonującej definicji duchowości. Jej zakres znaczeniowy jest bowiem zbyt szeroki, co niejednokrotnie powoduje dezorientację wśród ludzi nią zainteresowanych.

Czym jest duchowość?

Nie ma jednej, powszechnie przyjętej definicji duchowości. Badania wskazują na szeroki zakres znaczeniowy tego terminu wśród pytanych osób. Istnieją bardzo wąskie definicje, ale też niezwykle szerokie, wielowymiarowe. Badanie przeprowadzone przez Pam McCarroll[10] przyniosło aż dwadzieścia siedem jednoznacznych definicji duchowości, wśród których "było niewiele porozumienia".

Najczęściej jednak pojęcie duchowości jest przez ludzi wiązane z osobistą sferą doświadczeń nadprzyrodzonych, obejmującą poszukiwania ostatecznej rzeczywistości oraz przekraczanie aspektów materialnego życia.

Według Kees Waaijman, tradycyjny sens duchowości jest procesem ponownego tworzenia, którego "celem jest odzyskanie pierwotnego kształtu człowieka"[9]. W obecnych czasach w pojmowaniu duchowości kładzie się nacisk na subiektywne doświadczenie oraz najgłębsze wartości, według których żyją ludzie.

Do pojęcia duchowości włącza się także rozwój osobisty czy osobistą transformację – traktowane w kontekście odrębnym od zorganizowanych instytucji religijnych. Houtman i Aupers sugerują, że współczesna duchowość jest mieszanką psychologii humanistycznej, mistycznych i ezoterycznych tradycji oraz religii wschodnich.

Duchowość jest czasami związana z filozoficznymi, społecznymi lub politycznymi ruchami, takimi jak liberalizm, teologia feministyczna czy ekologia. Niektórzy twierdzą, że duchowość jest ściśle związana z rozwiązywaniem problemów psychicznych, radzeniem sobie z uzależnieniami, funkcjonowaniem w związku (np. małżeńskim), rodzicielstwem oraz ogólnie pojętym radzeniem sobie w życiu. Jest to tzw. podejście humanistyczne.

Duchowość współczesna

Nowoczesne pojęcie duchowości – opracowywane przez cały XIX i XX wiek – jest mieszanką idei chrześcijańskich z filozofią Wschodu (zwłaszcza indyjskich religii). Duchowość staje się coraz bardziej oddzielona od tradycyjnych organizacji religijnych oraz wszelkich instytucji.

Pionierem idei duchowości jako odrębnej dziedziny był Ralph Waldo Emerson (1803-1882). To jedna z głównych postaci XIX-wiecznego transcendentalizmu – liberalnego ruchu zakorzenionego w angielskim i niemieckim romantyzmie, biblijnej krytyce Herdera i Schleiermachera, sceptycyzmie Hume oraz neoplatonizmie. Transcendentaliści podkreślali intuicyjne, eksperymentalne podejście do duchowości.

Etymologia słowa duchowość

Termin "duchowość" pierwotnie opracowany przez myślicieli czasów wczesnego chrześcijaństwa, odnosił się do życia zorientowanego na doświadczaniu Ducha Świętego. Podczas późnego średniowiecza pojęcie to zostało poszerzone o aspekty psychiczne ludzkiego życia, natomiast w dzisiejszych czasach określenie objęło również inne tradycje religijne. Obecnie jest również stosowane w odniesieniu do szerokiego zakresu doświadczeń (w tym tradycji ezoterycznych).

Słowo "duch" oznacza "istotną zasadę w człowieku i zwierzętach" i pochodzi od łacińskiego słowa spiritus (dusza, odwaga, wigor, oddech). Jest też związane ze słowem spirare (oddychać). Łacińskie słowo spiritus jest tłumaczone na greckie pneuma i hebrajskie ruah.

Określenie "duchowe", czyli sprawy dotyczące "ducha", wywodzi się z łacińskiego spiritualis. Z kolei sam termin "duchowość" ma swoje źródło w łacińskim spiritualitatem.

Bibliografia

  1. J. G. Bennett: A Spiritual Psychology, Coombe Springs Press, Sherborne 1974 r.
  2. D. A. Helminiak: The Human Core of Spirituality - Mind as Psyche and Spirit, The SUNY Press, Albany 1996 r.
  3. Wouter J. Hanegraaff: New Age Religion and Western Culture. Esotericism in the mirror of Secular Thought, E.J. Brill 1996 r.
  4. Michael Downey: Understanding Christian Spirituality, Paulist Press, New York 1997 r.
  5. R. D. Fallot (red.): Spirituality and religion in recovery from mental illness, New Directions for Mental Health Services, 1998 r.
  6. Kees Waaijman: Spiritualiteit. Vormen, grondslagen, methoden, Kampen/Gent: Kok/Carmelitana, 2000 r.
  7. T. Gadacz, B. Milerski (red.): Religia. Encyklopedia. Tom 3, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001 r.
  8. Diana L. Eck: A New Religious America, Harper, San Francisco 2001 r.
  9. Kees Waaijman: Spirituality: Forms, Foundations, Methods, Peeters Publishers, 2002 r.
  10. Pam McCarroll, Thomas St. James O'Connor, Elizabeth Meakes: Assessing plurality in Spirituality Definitions, w: Meier et al, Spirituality and Health: Multidisciplinary Explorations, Wilfrid Laurier University Press, 2005 r.
  11. Jeremy R. Carrette, Richard King: Selling Spirituality - The Silent Takeover of Religion, Taylor & Francis Group, 2005 r.
  12. Anna Grzegorczyk, Jacek Sójka, Rafał Koschany (red.): Fenomen duchowości, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poznań 2006 r.
  13. Dick Houtman, Stef Aupers: The Spiritual Turn and the Decline of Tradition: The Spread of Post-Christian Spirituality in 14 Western Countries, 1981-2000, w: Journal for the Scientific Study of Religion, 2007 r.
  14. J. M. Bering: The belief instinct. The psychology of souls, destiny, and the meaning of life, W. W. Norton & Company, Nowy Jork 2011 r.

Powrót do litery: D »


Zmień czyjeś życie na lepsze! Udostępnij:


Hasła zaczynające się na:

Dołącz do nas

Polub nas na Facebooku, by otrzymywać powiadomienia o nowościach.

O stronie

"Przewodnik duchowy" jest serwisem, którego treść koncentruje się wokół tematyki rozwoju duchowego i osobistego oraz życia w harmonii z wszechświatem. Uważamy, że duchowość nie ogranicza się do jednej religii czy filozofii – jest uniwersalna i dotyczy w takim samym stopniu wszystkiego i wszystkich. Dlatego też chcemy przybliżyć Ci nauki i mądrości duchowe, niezależnie od źródła ich pochodzenia. Pamiętaj: w duchowości najważniejszy nie jest Bóg, guru czy kościół, lecz człowiek i jego droga.

Szukaj na stronie

Ta strona została znaleziona m. in. przez następujące frazy: czym jest duchowość, duchowość, co to jest duchowość, duchowość definicja, duchowość znaczenie, na czym polega duchowy rozwój człowieka, potrzeby duchowe człowieka, życie duchowe człowieka potocznie, duchowość co to w ogóle jest.