Nauczyciele duchowi

W poszukiwaniu duchowych drogowskazów

Sokrates

Sokrates

Sokrates (ur. ok. 470 p.n.e. w Atenach, zm. w 399 p.n.e. w Atenach) to starożytny grecki filozof. Obok Platona i Arystotelesa, Sokrates uważany jest za największego filozofa starożytności. Ta enigmatyczna postać znana jest głównie dzięki tekstom późniejszych pisarzy klasycznych, zwłaszcza Platona, Ksenofonta (uczniowie Sokratesa) oraz dramatom Arystofanesa. Dialogi Platona są najbardziej szczegółowymi materiałami przedstawiającymi Sokratesa, jakie przetrwały do czasów obecnych. To właśnie dzięki pracom Platona wkład Sokratesa w dziedzinę etyki i filozofii stał się tak znany.

Życie Sokratesa

Ojcem Sokratesa był Sophroniscus (rzeźbiarz), a jego matką Phaenarete (akuszerka). Sokrates ożenił się z Ksantypą, która była od niego znacznie młodsza i cechował ją nieznośny charakter (jej złośliwość stała się wręcz przysłowiowa). Ksantypa urodziła Sokratesowi trzech synów: Lamproclesa, Sophroniscusa i Menexenusa.

Sokrates mieszkał w Atenach. Początkowo zarabiał na życie jako kamieniarz. Według Tymona z Phlius oraz późniejszych źródeł, Sokrates przejął zawód od ojca, który pracował między innymi przy Partenonie. Część starożytnych źródeł podaje, że Sokrates był autorem posągów Trzech Gracji, stojących w pobliżu Akropolu do II wieku naszej ery.

Ksenofont, w swoim dialogu zatytułowanym Sympozjum, przedstawia Sokratesa jako osobę poświęcającą się temu, co sam uważa za najważniejszą sztukę lub zawód: dyskusji nad filozofią. W sztuce "Chmury" Arystofanes przedstawia Sokratesa jako osobę przyjmującą opłaty za nauczanie i prowadzenie szkoły sofistów. Tymczasem w utworach Platona i Ksenofonta, Sokrates wyraźnie odmawia przyjmowania zapłaty za nauczanie. Uważał bowiem nauczanie za swoją pasję. Realizował ją, prowadząc dialogi, podczas których stosował dwie techniki: majeutyczną (dochodzenie do prawdy) i elenktyczną (zbijanie argumentów rozmówcy).

Kilka dialogów Platona odnosi się do służby wojskowej Sokratesa. Służył on w armii ateńskiej podczas trzech kampanii: pod Potidają, Amfipolis i Delium. W "Sympozjum" Alcybiades opisuje męstwo Sokratesa w walkach toczonych pod Potidają i Delium. Opowiada, jak Sokrates uratował mu życie w bitwie.

Śmierć Sokratesa

Śmierć Sokratesa

W 399 r. p.n.e. Meletos (mało znany poeta) przy pomocy demokraty Anytosa i retora Lykona wniósł przed archonta basileusa (urzędnika zajmującego się sprawami religii) oskarżenie przeciwko Sokratesowi. Oskarżył go o brak wiary w bogów uznawanych przez państwo, herezję i moralne psucie młodzieży. Szczegóły procesu zostały przekazane przez Diogenesa Laertiosa, do którego czasów miał się zachować akt oskarżenia, a także przez Platona (w Menonie i Obronie Sokratesa) oraz Ksenofonta (Wspomnienia o Sokratesie).

Sprawę rozpatrywała Heliaja - ateński sąd ludowy. W pierwszym głosowaniu nad winą oskarżonego stosunek głosów winny/niewinny wyniósł 281/220. Sokrates otrzymał możliwość wyboru kary dla siebie. Zaproponował utrzymanie na koszt państwa lub zapłacenie niewspółmiernie małej grzywny. W drugim głosowaniu sąd zadecydować miał pomiędzy wymiarem kary zaproponowanym przez oskarżyciela i przez oskarżonego. Stosunkiem głosów 361 do 140 wybrano, zaproponowaną przez Meletosa, karę śmierci przez wypicie trucizny z cykuty.

Po procesie Sokrates wrócił do więzienia, gdzie miał czekać przez 30 dni na wykonanie wyroku. W tym czasie pozostawiono mu dużą swobodę i był licznie odwiedzany przez swoich uczniów, z którymi toczył dysputy. Ucieczka z tego więzienia nie stanowiłaby dużych trudności, jednak Sokrates odrzucał takie propozycje. Po upływie wskazanego okresu Sokratesowi miała zostać podana cykuta. Wypił ją w obecności swoich uczniów i przyjaciół. Scena ta została następnie opisana przez Platona w Fedonie oraz przez Ksenofonta w Obronie Sokratesa.

Pewne kontrowersje budzi rodzaj trucizny użytej przez Sokratesa. W tradycji literackiej jest to cykuta (Cicuta virosa), jednakże analiza opisanych objawów prowadzi do wniosku, że najprawdopodobniej był to szczwół plamisty (Conium maculatum). W starożytności obie te rośliny określano łacińskim "cicuta".



Zmień czyjeś życie na lepsze! Udostępnij:


Sokrates

Data i miejsce urodzenia:
ok. 470 p.n.e. w Atenach (starożytna Grecja)

Data i miejsce śmierci:
399 p.n.e. w Atenach (starożytna Grecja)

Spis treści:

  1. Sokrates

Ten artykuł został znaleziony m. in. przez następujące frazy: sokrates, filozofia, grecka, starożytna, sokrates pdf, sokrates online, sokrates cytaty, sokrates poglądy.